يهوديان درآوردند ، ولى حكومت ايشان بر آن ديرى نپاييد و باز شهر به دست اين و آن افتاد . » در سال 68 م و سپاسيان ( نخستين امپراتور از سلسلهء فلاويوسى ) آن را ويران ساخت . در قرن دوازدهم صليبيان آن را متصرف شدند و سپس مسلمانان آن را پس گرفتند . ناپلئون در 1799 و انگليسيها در 1917 آن را تصرف كردند . در 1948 به تصرف دولت فلسطين اشغالى درآمد و بسيارى از مردم آن كه از اعراب‌اند قتل عام و از خانه و كاشانهء خود بيرون رانده شدند . ( ف . م . ج 6 اعلام غ - ى ص 2324 و در خاورميانه عربى چه گذشت ، ص 632 . ) 63 . اينوكنتيوس سوم ، 1161 - 1216 ، پاپ ( 1198 - 1216 ) ؛ عالم الهيات مسيحى ؛ يكى از اشخاص برجستهء تاريخ قرون وسطى . اهل ايتاليا و از خاندان معتبر كنتهاى سنيى ( senyi ) بود . در رم و پاريس و بولونى تحصيل كرد ، و در 37 سالگى به پاپى رسيد . وى مدعى بود كه چون روح بر جسم حاكم است ، فرمانرواى كليسا ( پاپ ) نيز حاكم بر فرمانروايان دنيايى است ، و بلافاصله بعد از نيل به مقام پاپى در صدد اجراى اين نظريه و تأمين استيلاى سياسى و مذهبى پاپ برآمد . در امپراتورى مقدس روم ، در كشمكش بين فيليپ سوابى ( حدود 1177 - 1208 ) شاه آلمان و اوتوى چهارم 1182 ؟ - 1218 ، ( امپراتورى مقدس روم و شاه آلمان ( 1198 - 1215 ) ، به نفع اوتو حكميت كرد ( 1201 ) ؛ بعدا جانب فيليپ را گرفت ( 1207 - 8 ) ، ولى پس از كشته شدن فيليپ در 1209 اوتو را تاجگذارى كرد ، اما در 1210 او را تكفير نمود و انتخاب فردريك دوم 1194 - 1250 ) را به امپراتورى ترتيب داد ( 1211 ) در انگلستان ، اينوكنتيوس دو نفر را كه مدعى اسقف اعظمى كنتربرى بودند طرد كرد ، و شخصى را كه مورد نظرش بود منصوب نمود ، و اين امر جان لكلند ( 1167 - 1216 ) ، شاه انگلستان ( 1199 - 1216 ) ، را خشمگين ساخت . در كشمكشى كه روى داد ، پاپ شاه را تكفير ( 1209 ) و رسما خلع كرد ( 1212 ) . جان تسليم شد و پاپ انگلستان و ايرلند را تحت خداوندگارى خود به او سپرد . در فرانسه پاپ نتوانست قدرت سياسى خود را به فيليپ دوم تحميل كند . در ايتاليا سرزمينهاى پاپى را باز گرفت و سازمان آنها را تجديد كرد ، ولى شهرهاى ايتالياى شمالى را نتوانست مطيع كند . خلاصه اينكه در تحميل نظريه تفوق پاپ تا حدى زياد پيشرفت كرد ، اگرچه سير تاريخ بىارزش بودن پيروزيهاى او را ثابت كرد . اينوكنتيوس ، چهارمين جنگ صليبى ( 1202 - 1204 ، مطابق 599 - 601 ه . ق ) را تشويق كرد ، ولى صليبيون به بيت المقدس نرفتند ، بلكه به امپراتورى مسيحى بيزانس حمله كردند . پاپ در مقابل اين نافرمانى سخت اعتراض كرد ، ولى بعدا امپراتورى لاتينى قسطنطنيه را كه صليبيون برپا كردند شناخت ، و كوشيد كه مناسك لاتينى را به اين امپراتورى تحميل كند و اين امر شقاق بين كليساهاى شرقى و غربى را شديدتر ساخت . او جهاد آلبيگائى ( منسوب به فرقهء دينى قرون وسطايى در جنوب فرانسه و اهل بدعت در دين مسيح و اصلا پيرو آيين ثنويت مانى بودند كه قرنها در نواحى مديترانه رواج داشت ) را نيز آغاز كرد ، ولى چون متوجه شد كه جهاد به وسيلهء عمليات سيمون دومونفور ( رهبر مجاهدين كاتوليك ) جنبهء سياسى و اقتصادى يافته است سخت اعتراض كرد ، اما سودى نبرد . با تمام فعاليتهاى سياسيش ، در ادارهء